کد QR مطلبدریافت صفحه با کد QR

دفاع از جامعه؛ نهاد ملت-دولت

علی ربیعی*

ایران , 26 مرداد 1398 ساعت 9:24

تخریب سیستماتیک دولت روحانی به تخریب دولت-ملت به مثابه یک نهاد می‌انجامد. این رویکرد برای من یادآور شیوه‌هایی است که سازمان مجاهدین خلق در سال‌های نخست انقلاب علیه شهید بهشتی به مشی اصلی براندازانه خود تبدیل کرده بود.


در آستانه هفته دولت قرار داریم که اتفاقاً از روزهای نمادینی می‌گذریم که نقطه تلاقی دو حرکت کاملاً معکوس در آن نهفته است. کودتای 28 مرداد 1332 و 26 سال بعد 28 مرداد 1358 که نخستین مجلس تأسیس قانون اساسی در پیامد آزادترین و کیفی‌ترین انتخابات تاریخ ایران افتتاح شد وآن ناکامی ملی را در یک تراز کاملاً کیفی و نوین تلافی کرد. هویت ملی ایرانیان در آن لحظه تاریخی به تراز تکاملی نوینی دست یافت: ایران در پیامد اراده تأسیس‌گرانه ملت تبدیل به «میهن قانون اساسی» شد.

در بهمن ماه، ما چهلمین سالگرد سرنگونی دیکتاتوری را جشن گرفتیم واکنون در آستانه هفته دولت به استقبال چهلمین سالگرد یک اراده تأسیس‌گرانه می‌رویم. آن هم در حال وهوایی که دولت-ملت برخاسته از دل قانون اساسی و اراده تأسیس‌گرانه ملت یکبار دیگر و به شکلی کاملاً متفاوت در معرض تهاجم کودتایی امریکا قرار گرفته است. امریکای ترامپ اکنون فقط دولت مستقر وبالفعل را در معرض تروریسم اقتصادی و روانی قرار نداده بلکه خود نهاد دولت-ملت را هدف قرار داده است.

فراتر از این، خود شهروندان ایرانی واقلام معیشتی وپزشکی وارتباطی وبشری آنان است که به موضوع اصلی تحریم‌های امریکایی تبدیل شده است. به عبارت روشن تر، امنیت ملی و امنیت انسانی و امنیت زندگی آحاد ملت ماست که در مفهوم دقیق این سه کلمه بنیان تروریسم اقتصادی امریکا را تشکیل می‌دهد.

به اعتقاد من تجارب تاریخی نشان می‌دهد اتفاقاً امریکا برخلاف ادعاهای دموکراسی خواهانه برای جوامع انسانی فقط نظام‌های متکی بر دولت-ملت را هدف قرار داده است. نگاه کنید، هیچ یک از کشورهای منطقه که در طول دوران پس از جنگ جهانی دوم به طور سنتی دوست ومتحد امریکا محسوب می‌شده‌اند فرآیند دولت-ملت شدن را به آن شکل طی نکرده‌اند.تصادفی نیست که ترکیه به میزانی که ساختارهای دولت-ملت خود را تحکیم می‌کند در معرض تهاجم وتهدید‌ها وتحریم‌های امریکا قرار می‌گیرد.

رفتار امریکا در قبال ترکیه نشان می‌دهد که حامیان سنتی دولت‌های کودتایی دلتنگ روزگاران سپری شده‌ای هستند که قانون اساسی به سفارش سرهنگان تدوین می‌شد ونظامیان خود را در جایگاه «قانون اساسی ناطق» می‌دیدند.

اکنون در پرتو اسناد تازه منتشر شده امریکا درباره کودتای 28 مرداد فهم ما از نگاه کودتاگران به ملت ایران تعمیق می‌یابد. «صغیرپنداری» ایرانیان در ذهنیت کودتاگران حضوری بس نیرومند داشت. ذهنیتی که به آنها می‌گفت ایرانیان به چنان حدی از بلوغ نرسیده‌اند که دولتی از آن خود داشته باشند و هستی ملی خود را بر یک قرارداد بنیادین به‌نام قانون اساسی ومشروطیت استوار کنند. حامیان کودتا ایران را و مردم مسلمان را با یک آدرس غلط در معرض یک نفوذ بنیادی به‌نام کمونیسم معرفی می‌کردند.

به‌همین جهت تلاش کردند کودتا را به‌عنوان «نجات کشور» از رخنه و نفوذ کمونیسم توجیه کنند. اکنون در سال 1398 شوربختانه باید اعتراف کرد که همان ذهنیت کودتایی و صغیرپنداری ایرانیان اکنون در یک فضای متفاوت بازتولید می‌شود. از یکسو القائات روانی امریکایی - صهیونیستی درصدد جدایی ملت – دولت برآمده و از سوی دیگر عده‌ای بعضاً با ظاهری «انقلابی» و حتی «ضد امریکایی» برای منافع کوتاه مدت سیاسی خود بدون هیچ درک استراتژیکی با تکیه برامکانات سعی در کوبیدن دولت دارند که نمونه‌ای از رفتار آنها در دی ماه 96 به نقطه اوج خود رسید.

اما نه به شکل انتقادی وسازنده که حق طبیعی هرشهروند است، بلکه به شکل بنیادی درست در همان مسیر کودتاگران امریکایی درحال سست کردن پایه ‌های دولت-ملت به منزله یک نهاد هستند. یعنی برای اولین بار است که می‌بینیم نه خود دولت و رفتارهای آن که بری از اشتباه نیست ونباید مصون از انتقاد باشد بلکه به شکل بنیادی‌تر درحال تضعیف آن قرارداد اجتماعی هستند که دولت-ملت ما در همه این چهل سال برآن بنا شده است.

به‌نظر من هم تلاش‌های خارجی‌ها و آب به آسیاب ریختن داخلی‌ها در مجموع به مجازات رأی دهندگان و تضعیف ساختار ملت-دولت می‌انجامد و نه یک دولت خاص. این نوع تخریب سیستماتیک دولت روحانی به تخریب دولت-ملت به مثابه یک نهاد می‌انجامد. این رویکرد برای من یادآور شیوه‌هایی است که سازمان مجاهدین خلق در سال‌های نخست انقلاب علیه شهید بهشتی به مشی اصلی براندازانه خود تبدیل کرده بود.

آنها در ظاهر امر شخصیت بهشتی و باهنر و دیگر بازوان کارآمد و نیرومند انقلاب را هدف گرفته بودند و می‌گفتند زمانی که ما در زندان بودیم و شکنجه می‌شدیم امثال بهشتی و باهنر «لمیده در کرسی‌های اشرافی خود» و برای آریامهر کتاب تعلیمات دینی می‌نوشتند.

اما این تهاجم فقط ظاهر قضیه بود، در حقیقت چنانچه خود بعد‌ها در عراق عصر صدام فاش کردند، ترور روانی وسپس فیزیکی شهید بهشتی بر یک تحلیل ویک عقلانیت شیطانی استوار شده بود.

تحلیل این بود که بهشتی «آینده نظام» است و «تنها شانس بازسازی» و دولت‌سازی جمهوری اسلامی است و اگر بهشتی حذف شود نظام برخاسته از قانون اساسی نیز توان دولت-ملت‌سازی خود را از دست می‌دهد و بی‌آینده می‌شود. توانمندی استراتژیک شهید بهشتی منافقین را به وحشت افکنده بود.

شکل دیگری از دولت ستیزی در ابعاد نوین خود شعبه‌ای است از سوء‌ظن بنیادی به جامعه و توانمندی‌های آن؛ این سوء‌ظن گاه توسط برخی فیلسوفان در قالب و ظاهری فلسفی عرضه می‌شود.

مثلاً در آغاز دهه هفتاد نویسنده‌ای به‌نام آرامش دوستدار، از جامعه‌ای می‌گفت که به‌زعم او «که سی‌و‌سه سال است در قهر حکومتی تاراجگر در تمام ابعادش زیر و زبر و بی‌بنیاد شده است» و «مردمی روحاً و جسماً بی‌سیرت شده را که نه اعضای یک جامعه، چون جامعه‌ای دیگر وجود ندارد، بلکه اشباحی سرگردان از توده‌هایی بیمار هستند.»

امروز نیز نه به‌عنوان سخنگوی دولت بلکه به‌عنوان کسی که سال‌ها چه در زیست تجربی و چه با اعتقاد به حفظ جمهوری برخاسته ازمردم و نظام ملت – دولت به این می‌اندیشم که اگر همه ما در یک مفهوم جامع و قالب بزرگ‌تر برای حفظ دستاورد 28 مرداد 58 در مقابل جریان سهمگینی بایستیم که فروپاشی ایران را هدف گرفته و خصوصیات اجتماعی، فرهنگی و فشارهای اقتصادی و تحریم‌های این دوره نیز تلقی زمینه برای کودتاگران 28 مرداد 32 را متصور ساخته، می‌توانیم با عبور از این شرایط، رابطه ملت –دولت را مستحکم‌تر و زمینه پیشرفت و دموکراسی را قوام بخشیم.

من فکر می‌کنم تخریب گری مطلق و تمام عیاری که ظاهراً سمت وسوی ضد دولتی دارد در یک برداشت غیرساده انگارانه بسی عمیق‌تر از آن است که فقط یک دولت خاص را هدف قرار دهد، این تخریب چنانچه در تجربه دی ماه 96 دیدیم اگرچه در نخستین مرحله خود دولت را نشانه می‌گیرد اما بسرعت برق و باد از اهداف تعیین شده نخستین فراتر خواهد رفت. 

*سخنگوی دولت

انتهای پیام/*


کد مطلب: 3753

آدرس مطلب :
https://www.isalnews.ir/fa/note/3753/دفاع-جامعه-نهاد-ملت-دولت

ایصال نیوز
  https://www.isalnews.ir